وب سایت بدر

عبدالقادر داغستانی بن علی در سن هفت سالگی با امر پدر به شغل چوپانی مشغول شد. در آن روزها با گوسفندهایش به کنار مکتب خانه ای میرفت و به قرآن خواندن بچه ها گوش میداد و قرآن را با گوش دادن یاد میگرفت. در همین روزها بچه های مکتب خانه برای تفریح به صحرا آمدند و عبدالقادر داغستانی را دیدند و یکی از بچه ها به عبدالقادر گفت نمیخواهی با ما بازی کنی؟ به دنبال حرف او بچه دیگری افزود، حالا که استاد نیست چه بهتر از تعطیلات استفاده کنیم، خسته شدیم از درس. عبدالقادر با خنده ای ملیح گفت: من از گوسفندها خسته شده ام، شما از مکتب، کاش من هم میتوانستم با شما درس بخوانم. بچه ها به او گفتند ما تو را با استاد آشنا میکنیم، و این گونه با استاد آشنا شد و به تحصیل علم پرداخت و در عرض چند روز از تمامی طلبه ها پیشی گرفت و کتاب ملاّ جامی را با تلاشی بی وقفه در پانزده روز به پایان رسانید و در بیشتر مسائل فقهی تسلّط پیدا کرد و سال های زیادی برای فراگیری علم پرداخت. او استادان زیادی از جمله عبدالرّزاق و علی الآخوش داشت.

شیخ عبدالقادر در سالهای 1797 _ 1871 میلادی زندگی میکرد و از ادامه دهندگان نهضت اسلامی شیخ منصور در روسیه تزار بود. در آن زمان حکومت روسیه کمونیست بود و اسلام را در هر نقطه ای سرکوب میکرد، رخدادهای تاریخی قرن نوزدهم میلادی در مناطق مسلمان نشین شوروی با حقایق تلخی توأم بوده و تداوم آنها باعث ظهور این چنین مردانی شده است. عبدالقادر با روحیه خستگی ناپذیر و دور اندیشی و با کوله باری از آموخته های علم، ترک وطن نمود و در گلّیداغ ترکمن صحرا واقع در ایران ساکن شد و برای رسیدن به آرزوهای والای انسانی خود، به همراه برادرانش ملا ابراهیم و محمّد، رنج سفر و در به دری را به جان خرید. او برای تحقق اهداف معنوی از هیچ کوششی دریغ نکرد و لحظه ای از ارشاد و راهنمایی مردم غضلت نورزید، حاصل این مهاجرت، آواره گی و تلاش، تربیت شاگردانی وارسته از جمله یارمحمد آخوند نظری، و آنه محمد قاری و... بود، به طوری که گرمای وجود ایشان، سراسر ترکمن صحرا و برخی از شهرهای کردستان ایران و کردستان عراق را فرا گرفت و شراره ی علمش حوزه های علمیه را گرما میبخشید.
زندگانی عبدالقادر آخوند داغستانی تا حدودی شبیه زندگانی رسول اکرم صلی الله علیه و سلم است. میتوان گفت در کسب دین کاملاً پیرو رسول اکرم بوده و از او الگو گرفته است، به دلیل اخلاق، رفتار، شهامت، دیانت، تقوا و علم ممتاز میتوان او را از علمای جانشین پیامبر دانست. زندگی او را میتوان نمایشی از زندگانی پیامبر دانست. ما به عبدالقادر آخوند مدیونیم، خوبی های وی را هرگز فراموش نمیکنیم و دین و دیانت خود را وامدار او هستیم. خداوند فرموده است، هر صد سال دین ضعیف میشود که سرانجام کسی آن را تقویت خواهد کرد. به جرئت میتوان گفت عبدالقادر آخوند داغستانی چنین شخصی است. همیشه مأمور صلح بود، طوایف را صلح میداد و به دین داری و برادری دعوت میکرد، آمدن این عالم الهی به این خطّه منّت بزرگ خدای متعال به این مردم است، او سرانجام در 63 سالگی در سال 1340 هـ ش در گلّی داغ شهرستان کلاله دعوت حق را لبیک و دار فانی را وداع گفت، آن عارف وارسته اینک در صحن حوزه علمیه گلّی داغ در کمال سادگی آرمیده است.

برگرفته از کتاب «مهاجران داغستان» زندگی واقعی عبدالقادر داغستانی.برگرفته از سایت

گردآورنده: عبدالرحیم آتابای